|
Powiązana grafika: (otwieranie w nowym oknie) |
|||
 Nowotwór złośliwy krtani |  Ang. Malignant neoplasm of the larynx | ||
 Rak krtani |  Łac. Carcinoma laryngis | ||
Rak krtani jest to choroba, która dotyczy krtani, gardła i innych struktur,
jakie znajdują się w pobliżu wyżej wymienionych narządów. Rak krtani jest
jedynym nowotworem, który może pojawić się w tej części ciała. Nowotwór krtani
występuje cztery razy częściej u mężczyzn niż u kobiet i zwykle pojawia się
niewcześniej niż po 40- tym roku życia, a najczęstsze przypadki obserwuje się u
osób po 60- tym roku życia.
Można wyróżnić różne rodzaje raka krtani:
• Rak płaskonabłonkowy krtani. Jest to najczęściej występujący typ nowotworów
krtani. Wynika z komórek, które znajdują się w błonie wyściełającej wnętrze
krtani.
• Inne rodzaje. Istnieje kilka, rzadkich typów nowotworów, jakie powstają z
innych komórek w okolicy krtani. Przykładem może być gruczolakorak, który
powstaje z komórek znajdujących się w maleńkich gruczołach umieszczonych w
ścianie krtani, które odpowiadają za produkcję śluzu.
Ten opis w całości dotyczy raka płaskonabłonkowego krtani.
Co jest przyczyną raka krtani?
Guz nowotworowy zawsze powstaje przez pojawienie się jednej, chorej komórki.
Zwykle przyczyną nieprawidłowego wzrostu komórek są pewne mutacje i uszkodzenia
genetyczne, co powoduje, że chore komórki rozmnażają się bardzo szybko i nie są
kontrolowane przez organizm.
U niektórych ludzi rak krtani rozwija się bez konkretnego powodu. Są jednak
pewne czynniki ryzyka, które powodują, że dana osoba może być bardziej narażona
na rozwój choroby:
• Wiek. Rak krtani rozwija się częściej u osób starszych, po 60- tym roku życia.
• Palenie papierosów. Szkodliwy dym nikotynowy podczas palenia papierosów, zanim
dostanie się do płuc przechodzi najpierw przez krtań i powoduje podrażnienie
oraz uszkodzenie krtani i może być przyczyną przewlekłych infekcji, co może w
efekcie prowadzić do raka.
• Nadużywanie alkoholu, zwłaszcza wódki.
• Nieodpowiednia dieta, szczególnie, jeśli brak w niej odżywczych minerałów i
witamin.
• Narażenie na długotrwałe działanie pewnych chemikaliów, oparów lub
zanieczyszczeń, co podrażnia krtań.
• Wirus brodawczaka ludzkiego.
Objawy:
• Pierwszym objawem jest zwykle chrypa, gdyż większość nowotworów krtani pojawia
się początkowo w okolicach strun głosowych. Najczęściej jednak chrypa jest
oznaką zapalenia krtani, które w ogóle nie ma związku z nowotworem. Należy
pamiętać, że w przypadku, jeśli objawy zapalenia krtani nie mijają po upływie
tygodnia i chrypa trwa od 2 do 4 tygodni konieczna jest wizyta u lekarza,
ponieważ istnieje ryzyko rozwoju nowotworu.
• Inne objawy to guz w krtani. Może się to przejawiać bólem gardła, trudnościami
w połykaniu oraz oddychaniu, a także uczuciem, że w gardle znajduje się jakieś
ciało obce. Guz może pojawić się jeszcze przed ochrypłym głosem, gdyż guz nie
rozwija się w okolicy strun głosowych.
• Jeśli nowotwór rozprzestrzenia się do pobliskich węzłów chłonnych, może
objawić się obrzękiem szyi.
• Jeśli rak stale się rozwija i rozprzestrzenia, mogą pojawiać się różne objawy
w zależności od miejsc, jakich dotyka.
Wszystkie z wymienionych wyżej objawów, mogą wynikać z innych chorób,
niekoniecznie nowotworów, dlatego ważne jest przeprowadzenie odpowiednich badań
diagnostycznych.
Jak rozpoznawany jest rak krtani?
Jeśli lekarz podejrzewa raka krtani, może skierować pacjenta do specjalisty od
leczenia uszu, gardła i nosa- laryngologa. Wstępna ocena stanu zdrowia obejmuje
sprawdzenie gardła przy pomocy zwykłego obejrzenia go przy pomocy światła i
lusterka. Czasami może być konieczne badanie o nazwie endoskopia igłowa,
polegające na wprowadzeniu do gardła przez nos cienkich, elastycznych rurek,
które posiadają światłowodowe kanały, dzięki którym lekarz może zaobserwować
dokładne zmiany, jakie zaszły wewnątrz gardła. Podczas tego badania, gardło jest
najpierw poddawane znieczuleniu, dlatego też zabieg nie jest wygodny.
W przypadku, gdy któreś z wyżej wymienionych badań wykaże niepokojące zmiany,
może być zlecone przeprowadzenie biopsji, która polega na pobraniu próbki tkanki
gardła, a następnie zbadanie jej pod mikroskopem w celu znalezienia komórek
nowotworowych. Próbkę tkanki pobiera się przy pomocy cienkiego, elastycznego
narzędzia, które wprowadza się do krtani przez nos. Przyrząd ten zawiera
światło, które podobne jest do tego używanego podczas endoskopii igłowej i daje
także możliwość obserwacji tchawicy i przełyku.
Jeśli powyższe badania potwierdziły obecność komórek nowotworowych, możliwe, że
lekarz będzie chciał przeprowadzić jeszcze kilka innych, dodatkowych procedur.
Często obejmują one biopsję lokalnych węzłów chłonnych, którą przeprowadza się
przy pomocy cienkiej igły. Pozwala to ocenić jak daleko zdążyły rozprzestrzenić
się komórki rakotwórcze. Inne badania mogą być przeprowadzone w celu
sprawdzenia, czy nie doszło do przerzutów. Najczęściej wykonywane w tym
przypadku są tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny.
Z wyżej wymienionych metod diagnostycznych wynika, że należy wykonać kolejno
badania sprawdzające:
1. Czy doszło do pojawienia się guza w krtani,
2. Czy nowotwór rozprzestrzenił się do pobliskich węzłów chłonnych,
3. Czy nowotwór rozprzestrzenił się do innych części ciała.
Biopsja komórek nowotworowych pozwala stwierdzić, na jakim poziomie rozwoju jest
rak. Pewne cechy pomagają określić stopnień zaawansowania choroby.
Poszczególne klasy rozwoju raka krtani:
• Klasa 1 (niski stopień). Komórki nie są bardzo zmienione i nadal przypominają
normalne. Zwykle rozwijają się bardzo powoli i nie są jeszcze złośliwe.
• Klasa 2 (faza pośrednia).
• Klasa 3 (wysoki poziom). Komórki są bardzo mocno zmienione przez nowotwór.
Mnożą się bardzo szybko i są złośliwe.
Najlepszym sposobem na podjęcie skutecznego leczenia, jest zdiagnozowanie raka
dość szybko, w pierwszej fazie jego rozwoju. Najczęściej przeprowadzaną metodą
leczenia jest operacja usunięcia guza, tylko wtedy można powiedzieć o całkowitym
pozbyciu się nowotworu z organizmu.
